زنان و بارداری

جلوگیری از چاقی در دوران بارداری و شیردهی

خانم های باردار حتما بخوانند!
برخی تصور می کنند که خانم های باردار در دوران حساسی قرار دارند و باید استراحت مطلق داشته باشند. و چون فرزندی را حمل می‌ نمایند باید به اندازه دو نفر غذا بخورند. این کار موجب چاقی در دوران بارداری می‌شود. لذا اطرافیان وی به ‌محض اطلاع از بارداری ‌اش با چنین جملاتی به استقبال وی می روند:
  •  تو دیگر تنها نیستی الان باید به اندازه ۲ نفر غذا بخوری
  •  اگر خودت نمی ‌خواهی غذا بخوری، لا اقل به فکر اون بچه باش
  • اگر کم غذا بخوری، فرزندت ضعیف یا ناقص ‌الخلقه به دنیا می آید
  • شاید شما سیر باشی ولی آن بچه در شکمت گرسنه است
  • زن باردار باید به اندازه ۲ نفر غذا بخورد. اگر زیاد غذا نخورد خدایی ‌نکرده بچه اش را سقط می کند
این ‌گونه جملات، خانم باردار را به سمت افزایش وزن و چاقی در دوران بارداری سوق می دهد. درحالی ‌که از نظر پزشکی لزومی ندارد خانم باردار غذای ۲ نفر را بخورد. زیرا جنین به جای کالری زیاد، به مواد مغذی و ریز مغذی ‌ها نیاز دارد. لذا مادر باید در سه ‌ماهه اول به اندازه ۱ نفر غذا بخورد و به اندازه ۲ نفر ریز مغذی دریافت نماید.
این که بعضی گمان می‌کنند به محض تمایل همسرشان به میوه یا غذای خاصی باید به‌ سرعت آن را تهیه کنند و اگر نه فرزندشان دچار ناهنجاری ‌خواهد شد، تصور کاملاً اشتباهی است. البته منظور ما این نیست که به تغذیه باردار اهمیت ندهید، زیرا تغذیه نقش مهمی در رشد جنین دارد، ولی باید  از افراط و تفریط در این کار خودداری کرد.
نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که افزایش وزن خانم‌ ها در دوران بارداری نباید به بیش از ۱۰ تا ۱۲ کیلوگرم برسد، زیرا در غیر این صورت مبتلا به چاقی در دوران بارداری و اضافه وزن بعد از وضع حمل خواهند شد.
درست است که رژیم غذایی کاهش وزن در دوران بارداری یکی از بزرگ‌ ترین اشتباهات است؛ ولی افزایش بی رویه وزن در دوران بارداری نیز  یک فاجعه برای سلامتی و زیبایی خانم‌ ها به حساب می ‌آید.
قبلاً می‌گفتند: خانم باردار می‌تواند فست فود ها را آزادانه بخورد و عیبی ندارد اگر دچار چاقی شود. امروزه علم می گوید: لطفاً در خوردن این‌ گونه غذاها افراط نکنید و یا حداقل به‌ عنوان پایه اصلی یک وعده غذایی از آن‌ ها استفاده نکنید، زیرا آن ‌ها غذای سالمی نیستند و دارای طعم دهنده ‌ها و نگهدارنده های مضر هستند و موجب چاقی در دوران بارداری می شوند.
قبلاً می‌گفتند: اگر خانم باردار از تغذیه مناسب برخوردار باشد نیازی به مصرف ویتامین یا مکمل ندارد. اما امروزه علم می‌گوید: ذخایر بدن مادران باردار نمی‌توانند اسیدفولیک مورد نیاز جنین را تامین نماید و مادر باید برای تامین نیاز این ویتامین حیاتی؛ به اجبار اسیدفولیک با دوز مناسب مصرف کند; زیرا کمبود اسیدفولیک در بارداری باعث ایجاد ناهنجاری ‌های سیستم عصبی در نوزادان می گردد.
جلوگیری از چاقی در دوران بارداری
ریز مغذی ‌هایی که خانم باردار به آن نیاز دارد عبارت ‌اند از:
  • اسیدفولیک
  • آهن
  • کلسیم
  • روی
در دوران بارداری به علت تولید بیش از حد گلبول‌ های قرمز خون و همچنان شکل‌ گیری دستگاه عصبی، نیاز جنین به اسیدفولیک افزایش می ‌یابد. از این ‌رو لازم است علاوه بر مصرف منابع غنی از اسید فولیک مکمل آن نیز مصرف شود. از آنجا که شکل‌ گیری دستگاه عصبی به سرعت انجام می ‌شود و کمبود این ویتامین ضایعات جبران‌ ناپذیری را ایجاد می کند، لازم است ۲ ماه قبل از بارداری و ۴ ماه اول بارداری برای جلوگیری از ایجاد ضایعات عصبی، خصوصاً نقص مادرزادی لوله عصبی و همچنین برای جلوگیری از بیماری های لب ‌شکری، ویتامین اسید فولیک مصرف شود.
 منابع مناسب اسید فولیک عبارت‌ اند از:
  • جو و جوانه گندم
  • میوه‌ ها (پرتقال، گریپ ‌فروت، لیمو و لیمو ترش)
  • سبزیجات تازه (بروکسل، چغندر، اسفناج، کلم)
  • آب پرتقال
  • حبوبات (عدس، نخود و…)
  • برنج
  • آجیل
مصرف قرص اسید فولیک توسط خانم باردار:

تقریبا تمام خانم های باردار باید طبق پروتکل کشوری ایران، اسیدفولیک با دوز مناسب مصرف کنند. برای دریافت دوز مناسب اسیدفولیک در دوران بارداری حتما باید به پزشک مراجعه داشت. بنابراین به هیچ وجه خودسرانه این دارو را مصرف نکنید. و فکر نکنید که اگر خواهرتان دوز X را می خورد، شما هم باید همان دوز را مصرف نمایید. پس برای جلوگیری از چاقی در دوران بارداری، باید ریز مغذی ها را به طور حیح مصرف کرد وگرنه نتایج عکس خواهد داشت.

منابع سرشار آهن

  • جگر
  • قلوه
  • گوشت قرمز
  • ماهی
  • زرده تخم ‌مرغ
  • سبزی ‌های دارای برگ سبز تیره مانند جعفری و اسفناج
  • حبوبات؛ مثل عدس و لوبیا
  • میوه های خشک (برگه ها) به خصوص برگه زرد آلو
  • دانه ‌های روغنی

منابع سرشار کلسیم

  • لبنیات (شیر و ماست صنعتی)
  • ماهی (ساردین و قزل آلا)
  • سویا
  • مغزها و دانه های روغنی
  • سویا

نکته مهم: بهتر است مکمل های حاوی کلسیم را از هفته ۱۶ به بعد بارداری تحت نظر پزشک شروع کنید.

منابع سرشار روی

  • جگر گوساله
  • عدس
  • گوشت گاو
  • زرده تخم مرغ
  • جو دو سر
  • شاه‌ماهی و ماهی روغن یا قود

بنابراین با مصرف ریز مغذی های نامبرده شده، از ابتلا به چاقی در دوران بارداری جلوگیریکنید.

دیدگاهتان را بنویسید